ڕەگە بەلەک-ڕیشە بەلەک (په‌ڕه‌ 1) - به‌شی زانستی - ¨°o.O (مــه‌كــۆی زێــریــن) O.o°¨
banner

تۆ له‌ ژووره‌وه‌ نیت. تكایه‌ بچۆژووره‌وه‌ یان خۆت تۆمار بكه‌.

ئـــــاگـــاداری.... به رێزان له كاتى رودانى هه ركيشه يه ك يان بابه تيكى ناشياو له ناو مه كۆ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ران ئاگادار بکه‌نه‌وه‌ ...يان ئيميل[email protected]


نازناو:  وشه‌ی تێپه‌ڕبوون:  چوونه‌ژووره‌وه‌  |  به‌ ئه‌ندامبوون

په‌ڕه‌ 1

ده‌بێت چوونه‌ژووره‌وه‌ یان به‌ ئه‌ندامبوون بۆ ئه‌وه‌ی بتوانیت وه‌ڵام بنووسیت

RSS ی بابه‌ت

په‌یام [ 3 ]

1 Share

بابه‌ت: ڕەگە بەلەک-ڕیشە بەلەک

بەلەک (عرق السوس...شیرین بیان... LIQUORICE…   یان  Glycyrrhiza glabra )
ناساندن: بەلەک  یان بەڵەک گیایەکی شێوە درەختی بەتەمەنە،لە دەشتایی و نزیک شوێنە ئاویەکان  سەوزدەبێ لە زۆر شووێنی جیھان ھەیە،میسر سوریا،ئاسیای بچوک و ناوەراستی ئاسایا، و ئەوروپا،ھەروەھا لە کوردستان ،بەتایبەت لەدەشتی شارەزوور  ، بەلەک گیایەکی پزیشکیە  سود لەڕەگەکەی دەبینرێ بۆ چارەسەری جەندین نەخۆشی ،مادەیەکی شیرین لەڕەگی بەڵەک دەس دەکەوێ بۆ چارەسەر بەچەند شێوەیەک بەکار دھێنرێ ،،وەک کرۆژتن و مژینی ئاوە شیرینەکەی،یان  ھاڕڕاوە (پاودەر) ەکەی لەگەڵ خواردنی تردا تێکەڵ دەکرێ وەک شیرینی دەخورێ ،،یان وەک چایی لێ دەنرێ و دەخورێ،،ھەرووەھا دەتوانی تێکەڵی ھەندێ لەخواردنەوەکان بکرێ وەک بیبسی و بیرە بەمەبەستی دروست کردنی کەف و ھەڵچون.
ڕەگی بەلەک  لە پزیشکی  کۆندا:
زۆرێک لە سەرجاوەکان باس لە بەکار ھێنانی ڕەگی بەلەک دەکەن لە کۆنەوە بەتایبەت لە شارستانیەتی میسری کۆندا،کە ترشاوی ڕەگی بەلەکیان وەک شیفایەک بۆ برینی گەدەو ڕیخۆڵە ، ھەروەھا گرفتەکانی کۆئەندامی ھەرس  بەکار ھێناوە، تۆژینەوە نوێکان دەریان خستوە کە ڕەگی بەلەک  مادەی گلیسرھیزن ی تیدایە( glycyrrhizin   ) کە مادەی کاربن ئۆکسۆلینی ( carbenoxolene) لێ دەس ئەکەوێ و دەبێتە ھۆی ساڕێژ بوونی برینی گەدەو ڕیخۆڵە.دواتر لەلایەن میسریەکانەوە  شەربەتیان لێ دروست کردوە، دەرکەوت کە رەگی بەلەک لە ناو گۆڕی پاشا  توت ئانخ ئامون دا ھەبووە کە لەساڵی ١٩٢٣ دۆزرایەوە،ھەروەھا پزیشکە مسریەکان  تێکەڵی دەرمانیان کردوە تاکو تام وچێژی خۆش  و شیرین ببێ
لەلایەن شارستانیەتی بابلیەکانەوە پێش چوار ھەزار ساڵ بەکار ھاتوە وەک  مادەیەکی وزە بەخش و بەرگری دروست کەر،،پزیشکە یۆنانیەکان بۆ جارەسەری کۆکە و تەنگەنەفەسی،و شکاندنی تینویەتی سودیان لێ بینیووە،
لەلایەن پزیشکانی عەرەبەوە  بەم شیوە باس کراوە،،ئیبن سینا  وتویەتی  ،،شەربەت یان چایی  ڕەگی بەلەک بەسودە بۆچارەسەری برین، بۆ سافکردنی قوڕگ  وسیەکان پاک دەکاتەوە  و دەنگ ساف دەکات،برینی گەدەو ڕیخۆلە ،سوتانەوەی میزەرۆ .
ھەروەھا  ئیبن بیطار باسی کردوە ،کە بۆ سوتانەوە ی سورێنچک  و گەدەو ڕیخۆڵە و جگەرو سپڵ و  گورچیلە ومیزڵدان و  بەکار دێت،ھەروەھا  بۆ ڕێکخستنی  سوڕی ژنانە سود بەخشە،و بۆچارەسەری مایەسیری ش سودی لێ بینراوە،ھەروەھا لەدێر زەمانەوە لەلایەن حەکیمان و پزیشکانی کوردەواریەوە بەکار ھاتوە بەھۆی بونی و ئاسان دەسکەوتنی ئەم  گیایە لە زۆربەی شوێنە دەشتایی  و ئاودارەکانی کوردستان.




مادەی کاریگەری ی ناو  ڕەگی بەڵەک:
تۆژینەوەکان دەریان خستووە کە مادەی کاریگەری ناو ڕەگی بەڵەک ( کە دوانزە جۆر رەگی بەلەک ھەیە ) بریتیە لە مادەی گلیسرھیزین.کە ھەڵگری مادەی شەکر و کۆمەلێ خوێی کانزایی کە گرنگترینیان خۆیی  پۆتاسیۆم و مەگنسیۆم ومەنگەنیز و فسفۆڕ،،،،ھەروەھا  مادەی سابونی تیدایە و لەکاتی داکردنی شەربەتەکەیدا کەفێکی زۆر دەکات.ھەروەھا چەوری بەھەوڵم بوی تیدایە(زیت گیار)،ئینجا ئاویتەیەکی ستیرۆیدی لێ جیاکراوەتەوە  بەناوی  ترشی گلیسرزیک کە سیفەتەکانی وەک  ھیدرۆکۆرتیزۆنن،،بەڵام  بەبێ  کاریگەری لاوەکی کە لە دەرمانی ھیدرۆ کۆرتیزۆندا ھەیە.
دەرمانی کامیدیتاس  لە ڕەگی بەلەک  وەدەس کەوتوە کە بۆ چارەسەری برینی گەدە بەکارھاتوە،ھەروەھا  مادەی سابونی ناو رەگی بەلەک ڕۆڵی کاریگەری لە  جارەسەردا ھەیە،بەتایبەت چارەسەری کۆئەندامی ھەناسە  بەھۆی بونی نزیکەی نۆ پێکھاتەی ئاوێتە کە لەناو ڕەگی بەلەک دا ھەیە،وەکاریگەری چارەسەری ژەھراوی بونی ھەیە،
دوا تۆژینەوە کە لەسەر ڕەگی بەلەک کراوە   لەیابان دەری دەخات کە  یەکێک لەپێکھاتەکانی بۆ چارەسەری ھەوکردنی جگەر  سود بەخشە  بەتایبەت ھەوکردنی جگەری  ڤایرۆسی جۆری سی ،ھەروەھا تۆژینەوەکان بڵاویان کردوە کە ئەم مادە کاریگەرە لە وەستاندنی شیرپەنجەی جگەر،
چۆنیەتی بەکار ھێنانی  ڕەگی بەلەک:
لێرەدا  بەکورتی چۆنیەتی بەکار ھینانی  ڕەگی بەلەک  باس دەکەین کە بۆچ نەخۆشیەک بەکار ھاتوە:
*** وەبیر ھێنانەوە: باشترە ئەوانەی کە فشاری خوێنیان ھەیە ڕەگی بەلەک بەکار نەھێنن  جونکە کاریگەری ھێشتنەوەی ئاوی ھەیە لە ناو خانەکانی لەشدا،
١.      بۆچارەسەری سک جون و ساف کردنی ڕیخۆلە
٢.      ڕەگی بەلەک  لەگەڵ جینسینگ دا دەکوڵینرێ و بەشیوەی چایی دەخورێ  ڕۆژانە وەک وزەبەخش و بەھیزکەری گشتی بەتایبەت بۆ دڵ و سوری خوێن
٣.      بۆچارسەری برینی گەدە و دوانزەگرێ..    ٥٠٠ گرام ھاڕاوەی ڕگی بەلەک  لەگەڵ  ١٠٠ گرام ھەنگوینی ساخ  تێکەڵ دەکرێت و شەوانە  یەک کەوچکی چێشت پێش خەوتن دەخوری ،،پزیشکە ئەڵمانیەکان ڕێنمایی دەکەن کە باشترین چارسەر بۆ جاک بونەوەی برینی گەدەو ڕیخۆلە و بەگشتی کۆئەندامی ھەرس  بەکار ھێنانی جارەسەری گیاییە،بەتایبەت  ڕەگی بەلەک  کە مادەی (glycirrhisizic acid ) گلیسرزیک ئەسید  ی تیدایە و دژە ھەوکردنە  وەک مادەی ھایدرۆ کۆرتیزۆن،بە بێ کاریگەری خراپی لاوەکی، لەتازەترین ھەواڵدا باس لەوەدەکات کە گەشەی بەکتریای گەدە دەوەستێنێ .
٤.      ھاراوەی ڕەگی بەلەک بە باشترین چارەسەر دائەنرێ بۆ ناڕەحەتی وگرفتەکانی ھەرسکردن  کە لەدەرئەنجامی برینی گەدەو ڕیخۆلەوە پەیدا دەبن، بەم جۆرە بەکار دەھێنرێ،،کەوچکە چایەک ھاراوەی ڕەگی بەلەک لەگەڵ پیالەیەک ئاوی گەرم تێکەڵ دەکرێ و دائەپۆشرێ پاشان دەی پاڵیوی و ڕۆژانە  سێ جار ،دو کاتژمێر دوای نان خواردن  دەخورێتەوە بۆ ماوەی شەش ھەفتە واتە ٤٠ ڕۆژ زیاتر،،ھەروەھا نابێت ئەوکەسانە کە توشی فشاری خوێن،شەکرە،نەخۆشی دڵ، قەلەوی،سک پڕی ،ئەم گیراوەیە بەکار بھێنن..شایانی وتنە لەکوردستان ھاڕاوەی ڕەگی بەلەک بەم شێوە بەکار دێ دەکوڵینرێ و وەک جایی دەخورێتەوە  تامێکی خۆشی شیرینی ھەیە.
٥.      بۆ نەخۆشیەکانی دڵ بەتایبەت ھەوکردنی کیسی دڵ و ژێکانی،وەک وتمان کاریگەری دژە ھەوکردنی ھەیە وەک ھیدرۆکۆرتیزۆن، بەڕیژەی کەوچکە چایەک ھاراوەی ڕەگی بەلەک لەگەڵ ئاوی گەرم تێکەڵ دەکرێت و وەک جایی ڕۆژی  جارێ  تا دوجار دەخورێتەوە
٦.      بۆچارەسەری نەخۆشیەکانی کۆئەندامی ھەناسە و سنگ: کەوچێ چا ھاڕاوەی ڕەگی بەلەک لەگەڵ کوپێک ئاوی گەرم ڕۆژانە سێ جار دەخورێتەووە
٧.      بۆچارسەری  نەخۆشی بیرۆ ،ئەکزیما ( واڵامەنی) سدفیە:  کەنەخۆشیەکی تاڕادەیەک بۆماوەیە توشی پێست دەبێت، بەزۆری کەسانی تەمەن (١٥-٢٥) ساڵی   توش دەبن ،ھاراوەی ڕەگی بەلەک لەگەڵ ڤازلین تێکەڵ دەکرێت و بەشیوەی ھەتوان  شوێنە توش بوەکە ڕۆژانە چەور دەکرێت .
٨.      بۆ چارەسەری جۆرەھا نەخۆشی کەڕو (فطریات)، دەرکەوتوە کە ڕەگی بەلەک نزیکەی ١٢٥ ئاویتەی دژە کەڕوی تیدایە، بەڕیژەی پێنج کەوچک چایی ھاراوەی بەلەک دەکرێتە یەک پیالە ئاوی گەرم،پاشان بە پارچەیەک پەڕۆی پاک ڕۆژانە دو تاسێ جار شوینی توشبوی پێ دەشۆرێ ،یان چەوردەکرێ،
٩.      کاریگەری ھەیە بۆجارەسەری توشبوان بە ڤایرۆسی ھێربس و ڤایرۆسی ھەوکردنی جگەر،
١٠.  بۆچارەسەری دلە کزێ: واتە گەرانەوەی مادە خۆراکیەکانی ناو گەدە  کەترشن  بۆ سورێنچک،،،
١١.  بۆچارەسەەری نەخۆشی ڕۆماتیزمە ،ھەروەھا دژە ھەوکردنە،بەتایبەت ئەو نەخۆشیانەی کە توشی ئێسکەکانی لەش دەبێت
سیفەتە پزیشکیەکانی ڕەگی بەلەک:
·         کۆئەندامی بەرگری بەھێزو جالاک دەکات
·         وەک دژە ھەوکردنی کۆئەندامی ھەناسە و سافکردنی قوڕگ و چارەسەری کۆکە  دەردانی بەڵغەم، پاککردنەوەی ناودەم.
·         دژە حەساسیەتە
·         دژە ڤایرۆسە
·         یارمەتی چاک بونەوەی برینی گەدە ئەدات،بەھۆی دەردانی زیادەی مادەی لینجی میوکەس لەناو  دیواری گەدەدا  کە وەک چینێکی پاریزەر دیواری گەدە دەپارێزێت لە ترشی ناو گەدە
·         چارەسەری بیرۆ  و ئەکزیمای پێست دەکات
·         یارمەتی ھەرس کردنی خۆراک دەدات
·         یارمەتی چاک بونەوەی ھەوکردنی جگەر ئەدات
·         سوڕی مانگانەی ئافرەتان ڕیک دەخاتەوە
·         دژی وەرین و ڕووتانەوەی قژی سەر بە کاردێ ،پاڵاوتەی ئاوی ڕەگی بەلەک سەری پێ بشۆ
کاریگەری لاوەکی لەبەکار ھێنانی ڕەگی بەلەک:
تەنیا کاریگەری خراپی ڕەگی بەلەک ئەوەەیە ئەگەر بۆماوەیەکی زۆر یان لە حەدی زیادی خۆی ئەم مادە بەکار بھێنێنرێت دەبێتە ھۆی گلدانەوەی ئاو لەناو خانەکانی لەش ،بەوجۆرە فشاری خوێن زیاد دەکات و کاریگەری خراپ لەسەر دڵ دائەنێ،ھەر بۆیە ڕێگە نادرێ بەوانەی کەفشاری خوێنیان ھەیە ئەم دەرمانە بەکار بھێنن واتە نابێت ڕۆژانە لە  پەنجا گرام زیاتر بخوارێت.
د.ناجح گوڵپی

http://birkrdnawa.com/Content/SiteImages/Article/495145597-595435006635720319907832480-%D8%A8%DB%95%D9%84%DB%95%DA%A9.jpg
(تکایه‌ بڕۆ ژووره‌وه‌ یان  ببه‌ ئه‌ندام بۆ ئه‌وه‌ی بتوانی به‌سته‌ره‌که‌ ببینی)
http://kurdflora.com/sites/default/files/styles/flora_full/public/Belek%20ya%20shirin%20baian%20%28Glycyrrhiza%20glabra%291.jpg?itok=uUi1_PTe

ئــه‌گـه‌ر له‌ ژیـانـت دا ئامانجت نیه‌ ،، بـا یه‌كه‌م ئامـنجت په‌یداكردنی ئامانجێك بێ !

(تکایه‌ بڕۆ ژووره‌وه‌ یان  ببه‌ ئه‌ندام بۆ ئه‌وه‌ی بتوانی به‌سته‌ره‌که‌ ببینی)

(تکایه‌ بڕۆ ژووره‌وه‌ یان  ببه‌ ئه‌ندام بۆ ئه‌وه‌ی بتوانی به‌سته‌ره‌که‌ ببینی)


(تکایه‌ بڕۆ ژووره‌وه‌ یان  ببه‌ ئه‌ندام بۆ ئه‌وه‌ی بتوانی به‌سته‌ره‌که‌ ببینی)

2 Share

وه‌ڵام: ڕەگە بەلەک-ڕیشە بەلەک

dastt xosh bet

http://www.webchinupload.com/f/2018-05/1df15b789d0cc207f0358017016456c2.jpg

3 Share

وه‌ڵام: ڕەگە بەلەک-ڕیشە بەلەک

دەست خۆش بژی

http://www.webchinupload.com/f/2017-08/712523db1748ac507ba9f8b972d5b9e2.gif

په‌یام [ 3 ]

په‌ڕه‌ 1

ده‌بێت چوونه‌ژووره‌وه‌ یان به‌ ئه‌ندامبوون بۆ ئه‌وه‌ی بتوانیت وه‌ڵام بنووسیت

بابەتى نوێ هەیە. بابه‌تی نوێ نییه. بابه‌تی داخراو. بابه‌تی هەڵواسراو. بابه‌تی هەڵواسراو و داخراو. بابه‌تی گواستراوە.

پله ی ئه ندامان


Currently used extensions: online_plus, thanks, favorite_topic, show_links_blank. Copyright © 2008 PunBB

ڕووکارى Kurdish_Green لەلایەن KarDo

دواین 10 بابەت
هه ر رابؤرتيكت ده وئ داوا بكه| ئەو شتانەى مێشک بەهێز دەکەن| چاوگ لە ڕێزمانی کوردی| په‌رتوكی (نێتۆرک)| راپۆرت لەسەر ئازادى| چی بکرێت باشە ؟! رەخنە و پێشنیارەکانی ئێوە لەسەر مەکۆی زێڕین| بيويستم بة رابؤرتة تكاية| خۆر| فێڵێکی ئاسان ناھێڵێت پاتری ئۆتۆمۆبێلەکەت بمرێت| داڕشتنێکم ئەوێت|